Onlangs kwam ik tijdens een goede Noordzee-sessie de Duitse shaper en uitvinder Bufo tegen. Hij was een tijdje in Nederland, waar hij bij Mark van Meerkerk logeerde. Na afloop van de memorabele sessie raakten we aan de praat op de parkeerplaats. Uiteraard was hij als vanouds gewapend met een fikse dosis enthousiasme en een ultra licht Hydroflex Supercharger-board. Zoals dat gaat inspecteerde ik vol bewondering zijn board en kreeg ik en passant een lezing over zijn gekoesterde technologie. Mijn nieuwsgierigheid werd echter vooral gewekt door een ander board dat in de auto lag.

Tekst: Martijn Boot. Beeld: Tupat

Het board in kwestie had een merkwaardige outline en bleek een ontwerp van de Californische shaper Carl Ekstrom, de geestelijk vader van het asymmetrische board. Ik had al eens eerder van dit ‘nieuwe’ fenomeen gehoord, maar had nog nooit de kans gehad een dergelijk board van dichtbij te bekijken. De asymmetrie was in elk geval niet te missen, de ene rail was beduidend langer dan de andere en ook de set-up van de vinnen leek in weinig op die van een ‘normaal’ board. Maar wat is eigenlijk het idee, waar komt het vandaan en belangrijker, wat worden wij er wijzer van? Bufo bleek goed op de hoogte van de asymmetrische trend. Sterker nog, Carl Ekstrom rekent hij inmiddels tot zijn vrienden en ze werken intensief samen.

Bufo: “Een aantal jaar geleden ben ik naar Oceanside, Californië verhuisd, de hotspot voor surfboarddesign, om ons Hydroflex Supercharger-concept (ultra lichte, stringerloze, beter te recyclen epoxy boards die door middel van luchtdruk een variabele spanning hebben red.) aan de man te brengen. De interesse uit de markt is inmiddels gestaag gegroeid en we werken samen met grote namen uit de industrie als Lost, Mark Phipps en Cole Surfboards. Carl, inmiddels in de zeventig, maar nog altijd actief aan het shapen, had ook lucht gekregen van onze revolutionaire technologie en stond op een dag ineens in onze fabriek. Ik ben altijd een groot fan van Carl geweest en bouwde, op basis van zijn idee, mijn eerste asymmetrische design toen ik dertien was. Zijn bezoek was dan ook een hele eer en sindsdien werken we veel samen aan asymmetrische boards.”

Asymmetrische surfboards zijn niet nieuw. Carl Ekstrom ontwikkelde het idee begin jaren zestig. Hoewel het idee dankbaar werd geadopteerd door de windsurf- en snowboardindustrie, wilde het in de surfbranche nooit echt aanslaan. Momenteel lijkt daar echter verandering in te komen. Experimenterende surfers en shapers combineren tegenwoordig het oorspronkelijke idee met moderne knowhow. Lost-teamrijders Chris Ward en Gorkin Cormican bijvoorbeeld pushen momenteel de mogelijkheden die dit vijftig jaar oude design biedt. Maar hoe is het idee eigenlijk ontstaan? Bufo: “Carls homespot in de jaren zestig was Swami’s, een rechtse pointbreak in Californië. Als regular reed hij overwegend op zijn frontside. In zijn zoektocht naar het ideale board realiseerde hij zich dat de asymmetrie van zijn stance (linkervoet voor) en het feit dat hij altijd naar rechts ging wellicht beter gefaciliteerd zou worden door een asymmetrisch board. Met dit uitgangspunt ontwikkelde hij zijn eerste concept. Een board met een lange frontside rail om vloeiende bottomturns te maken en een kortere backside rail waarmee hij eenmaal boven in de golf een korte en strakke topturn kon maken. Het eerste idee werd dus vooral ingegeven door de wens optimaal te kunnen rijden op een (rechtse)pointbreak. Of het board ook backside zou werken, was op dat moment van ondergeschikt belang.”

Hoewel Carl door bleef experimenteren en ook andere shapers het idee nader onder de loep namen, heeft het nooit geleid tot een wereldwijde revolutie zoals bijvoorbeeld het geval was bij de trusther. Het afgelopen decennium heeft de surfboardindustrie echter een stormachtige ontwikkeling doorgemaakt. Nieuwe materialen en constructiemethoden zagen het licht en oldschool shapes als fishes en bonzers werden uit de kast gehaald en (her)ontwikkeld om de moderne surfer te bedienen. Niet geheel verwonderlijk wekte ook het oorspronkelijke idee van Carl hernieuwde interesse. Asymmetrie is tegenwoordig hot. Werkelijk alle grote namen uit de industrie spelen met het design om tot het best werkbare board te komen, waarbij het concept van Lost misschien het meest in het oog springend is. De moderne versie van het asymmetrische surfboard is echter anders van opzet dan de shape uit de jaren zestig. Bufo: “Waar het oorspronkelijk design vooral bedoeld was om optimaal op je frontside pointbreaks te surfen, gaat de huidige interesse naar asymmetrie vooral uit naar het wezenlijke verschil tussen front- en backside. De dynamiek op je frontside is nu eenmaal anders dan op je backside. Om op beide kanten optimaal te presteren is een asymmetrisch board in essentie logischer dan een symmetrisch board. De moderne variant surft dan ook bijzonder goed backside, waardoor de boards niet langer uitsluitend voor pointbreaks bedoeld zijn, maar ook op beachbreaks, met zowel links als rechts brekende golven, goed tot hun recht komen. Ze werken nog altijd goed op je frontside, zoals het ooit bedoeld was, maar juist op je backside merk je dat het eenvoudiger is om bijvoorbeeld verticaal de lip te raken.”

De verschuiving van inzicht in de essentie van een asymmetrisch ontwerp heeft uitgesproken gevolgen voor het design. Waar de oorspronkelijk shapes vooral een verschillende raillengte hadden, is de moderne variant een stuk subtieler. Bufo: “Het verschil in raillengte is aanzienlijk kleiner bij de moderne shapes. De asymmetrie zit hem tegenwoordig echter ook in het verschil in rocker. Als gevolg van het verschil in belasting op je tenen ten opzichte van je hielen hebben de rails afwijkende rocker om dat verschil te compenseren. Ook de set-up van de vinnen biedt tegenwoordig meer mogelijkheden. Je kunt het board met een trusther uitrusten, maar ook met een sterk asymmetrische set-up. Je ziet bijvoorbeeld boards die aan de frontside kant een fish- outline hebben met een keel-fin en op de backside kant meer op een shortboard lijken met een traditionele trusther set-up.”

Hoewel de ontwikkeling in volle gang is en asymmetrische boards steeds breder inzetbaar zijn op diverse golven ziet Bufo het ontwerp nooit zo voet aan de grond krijgen als bijvoorbeeld het trusther-design. “Ondanks de voordelen en de lof die het asymmetrische design momenteel krijgt, zal het niet snel interessant zijn voor massaproductie. Asymmetrie zal voorlopig iets zijn voor custom shapers omdat het commercieel teveel gevraagd is om stockboards zowel in goofy als regular variant aan te bieden. Dat neemt echter niet weg dat het ontwerp ook de doorsnee surfer veel te bieden heeft en met name de gevorderde surfer veel baat kan hebben bij een asymmetrisch board.”

Ben jij dus op zoek naar een board dat je backside beter uit de verf doet komen en je beter in staat stelt strakkere topturns op je frontside te maken dan weet je wat je volgende keer moet bestellen.